Πότε πρέπει να με ανησυχήσει η αρτηριακή πίεση

Η αρτηριακή πίεση δεν είναι σταθερή, έχει αρκετές διακυμάνσεις μέσα στη μέρα, με το άγχος, την κόπωση, τον καφέ, τον πόνο ή την άσκηση. Μια μεμονωμένη υψηλή τιμή σπάνια είναι λόγος πανικού. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που χρειάζονται άμεση δράση, και άλλες που χρειάζονται απλώς παρακολούθηση.

Τσουκαλάς Διονύσιος

Τι θεωρείται φυσιολογικό

Ως φυσιολογική θεωρείται συνήθως αρτηριακή πίεση κάτω από 120/80 mmHg. Όταν οι μετρήσεις στο ιατρείο καταγράφουν επαναλαμβανόμενα 140/90 ή πάνω (στο σπίτι περίπου 135/85), μιλάμε για υπέρταση και χρειάζεται συζήτηση με γιατρό, ακόμη κι αν δεν νιώθετε τίποτα. Η υπέρταση συχνά δεν δίνει συμπτώματα, γι' αυτό λέγεται «σιωπηλός εχθρός».

Πότε είναι επείγον

Η πίεση φτάνει 180/120mmHg ή πάνω. Πάνω από αυτό το όριο μιλάμε για σοβαρή υπέρταση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό, έμφραγμα, βλάβη στα μάτια και στους νεφρούς, ακόμη και σε απώλεια συνείδησης.

Σε αυτή την περίπτωση οι οδηγίες είναι:

  1. Καθίστε και ηρεμήστε. Περιμένετε περίπου πέντε λεπτά και μετρήστε ξανά.

  2. Αν η δεύτερη μέτρηση είναι εξίσου υψηλή, ελέγξτε αν έχετε συμπτώματα.

Καλέστε αμέσως το 166 (ΕΚΑΒ) ή το 112 αν, μαζί με την υψηλή πίεση, έχετε κάποιο από τα παρακάτω:

  • πόνο ή σφίξιμο στο στήθος

  • δύσπνοια

  • πόνο στην πλάτη

  • μούδιασμα ή αδυναμία (ιδίως στη μία πλευρά του σώματος)

  • αλλαγές στην όραση

  • δυσκολία στην ομιλία

  • σύγχυση ή πολύ έντονο, ασυνήθιστο πονοκέφαλο

Σε αυτή την περίπτωση δεν περιμένετε να πέσει η πίεση μόνη της.

Αν δεν έχετε κανένα σύμπτωμα, αλλά η πίεση παραμένει πάνω από 180/120, συνήθως δεν χρειάζεται νοσηλεία, πρέπει όμως να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας το συντομότερο δυνατό. Ίσως χρειαστεί προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.

Πότε χρειάζεται ραντεβού, όχι ασθενοφόρο

Αυτές οι καταστάσεις δεν είναι επείγουσες, αλλά δεν πρέπει να τις αγνοήσετε:

Επαναλαμβανόμενες μετρήσεις πάνω από 140/90, ακόμη κι αν νιώθετε καλά, χρίζουν εκτίμησης από τον καρδιολόγο σας.

Πίεση που δεν ρυθμίζεται παρά τη θεραπεία.

Ζάλη, κεφαλαλγία, εμβοές ή αίσθημα παλμών που επανέρχονται.

Πολύ χαμηλή πίεση (π.χ. κάτω από 90/60) με λιποθυμικά επεισόδια, εξάντληση ή θολή σκέψη. Η υπόταση έχει κι αυτή τα δικά της αίτια.

Εγκυμοσύνη: η υψηλή πίεση στην κύηση (>150/90mmHg), απαιτεί πάντα άμεση ενημέρωση του γιατρού, γιατί μπορεί να σχετίζεται με προεκλαμψία.

Τι μπορεί να αυξήσει την πίεση απότομα

  • η παράλειψη ή η απότομη διακοπή της αντιυπερτασικής αγωγής (ιδιαίτερα των β-αναστολέων)

  • οι αλληλεπιδράσεις φαρμάκων

  • ορισμένα φάρμακα χωρίς συνταγή, όπως τα αποσυμφορητικά και τα αντιφλεγμονώδη τύπου ιβουπροφαίνης (αν παίρνετε αντιυπερτασικά, ρωτήστε πρώτα τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό)

  • το κάπνισμα, το αλκοόλ, το έντονο στρες και η έλλειψη ύπνου

Πώς να μετράτε σωστά

Πολλές «ανησυχητικές» τιμές οφείλονται σε λάθος μέτρηση. Για να είναι αξιόπιστη:

  • Καθίστε ήρεμα για 5 λεπτά πριν μετρήσετε.

  • Έχετε την πλάτη στηριγμένη, τα πόδια κάτω και το χέρι στο ύψος της καρδιάς.

  • Μην πιείτε καφέ, μην καπνίσετε και μην αθληθείτε για 30 λεπτά πριν.

  • Μετρήστε 2-3 φορές με διαφορά ενός λεπτού και κρατήστε ημερολόγιο μετρήσεων, ώστε να το δει ο γιατρός.

  • Χρησιμοποιήστε επικυρωμένο πιεσόμετρο βραχίονα (μπράτσου). Τα πιεσόμετρα καρπού είναι λιγότερο αξιόπιστα.

Συμπέρασμα

Η μεμονωμένα, υψηλή τιμή της αρτηριακής πίεσης, σπάνια αποτελεί επείγον πρόβλημα. Αυτό που αλλάζει την εικόνα είναι το μέγεθος της τιμής, η διάρκειά της και τα συμπτώματα που τη συνοδεύουν. Αν η πίεση είναι πάνω από 180/120 και έχετε πόνο στο στήθος, δύσπνοια, νευρολογικά συμπτώματα ή διαταραχές όρασης, καλέστε αμέσως βοήθεια. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η σταθερή παρακολούθηση και η τακτική επαφή με τον γιατρό σας προστατεύουν καλύτερα από κάθε μεμονωμένη μέτρηση.

*Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Οι στόχοι πίεσης διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ιδίως αν υπάρχει διαβήτης, νεφρική νόσος ή καρδιακή πάθηση.